Serum creatinine (ซี่รั่มครีเอตินิน)

 อื่นๆ 

Serum creatinine

ชื่ออื่นๆ : Creat; Blood Creatinine; Serum Creatinine

ค่าทางห้องปฏิบัติการนี้คืออะไร

ซีรั่มครีเอตินิน (serum creatinine; Scr) เป็นค่าที่วัดจากครีเอตินิน (Creatinine) ซึ่งเป็นสารตัวหนึ่งที่ได้จากการแตกสลายของกล้ามเนื้อและถูกขับออกผ่านมาไต สำหรับการตรวจค่า Scr อาจมีการตรวจค่า BUN (blood urea nitrogen) ร่วมด้วย เพื่อใช้ประเมินการทำงานของไต

ผลจากการวัดค่า Scr มักจะถูกนำไปคำนวณค่า estimated glomerular filtration rate (eGFR) ร่วมกับตัวแปรอื่น ได้แก่ อายุ น้ำหนัก เพศ เพื่อคัดกรองการทำลายของไตในเบื้องต้น

ทำไมต้องตรวจค่าทางห้องปฏิบัติการนี้

การตรวจ Scr ใช้สำหรับ

สิ่งที่ต้องแจ้งแพทย์ก่อนตรวจค่าทางห้องปฏิบัติการ

· กรุณาแจ้งแพทย์หากท่านได้รับยา สมุนไพร หรือวิตามินใดๆอยู่ ซึ่งอาจจะส่งผลต่อการแปลผลทางห้องปฏิบัติการได้

· ตั้งครรภ์หรือกำลังตั้งครรภ์

แปลผลอย่างไร

ลำดับ

ค่าทางห้องปฏิบัติการ

ค่าปกติ

(ผู้ใหญ่)

หน่วย mg/dl *

(มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร)

หน่วย µmol/L**

(ไมโครโมลต่อลิตร)

1

Serum creatinine (18-60 ปี)

 

 

 

เพศชาย

0.9-1.3 mg/dl

(มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร)

80-115 µmol/L

(ไมโครโมลต่อลิตร)

 

เพศหญิง

0.6-1.1 mg/dl

(มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร)

53-97 µmol/L

(ไมโครโมลต่อลิตร)

2

Serum creatinine (61-90 ปี)

 

 

 

เพศชาย

0.8-1.3 mg/dl

(มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร)

71-115 µmol/L

(ไมโครโมลต่อลิตร)

 

เพศหญิง

0.6-1.2 mg/dl

(มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร)

53-106 µmol/L

(ไมโครโมลต่อลิตร)

* หน่วย mg/dl เป็นหน่วยแบบ Conventional Units เป็นหน่วยที่ใช้รายงานผลทางห้องปฏิบัติการของประเทศสหรัฐอเมริกา

** หน่วย mmol/L เป็นหน่วยแบบ SI (International System of Units) เป็นระบบการรายงานผลทางห้องปฏิบัติการระหว่างประเทศ

หมายเหตุ

1. หากมีใบรายงานแสดงผลเลือด (ถ้ามี) ให้ยืดตามค่าที่ระบุนั้นเป็นหลัก

2. หากมีข้อสงสัยควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

3. การตรวจ Serum Creatinine ไม่ต้องงดอาหารและน้ำ

ค่าทางห้องปฏิบัติการ

ค่าต่ำกว่าปกติ

ค่าสูงกว่าปกติ

Serum Creatinine

  • มวลกล้ามเนื้อลดลง อาจเกิดโรคกล้ามเนื้อลีบ (muscular dystrophy) โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงชนิดร้ายแรง (myasthenia gravis)

 

  • เป็นโรคไตหรือมีภาวะบางอย่างที่ส่งผลต่อการทำงานของไต เช่น
  • หลอดเลือดที่ไตอักเสบจากการติดเชื้อแบคทีเรียที่ไต
  • มีเนื้อตายที่ไต เนื่องจากยาหรือสารพิษ
  • มีการอุดกั้นในทางเดินปัสสาวะ เช่น ต่อมลูกหมากโต นิ่วที่ไต เป็นต้น
  • การไหลเวียนเลือดไปเลี้ยงที่ไตลดลง เนื่องจาก ภาวะชีอค ขาดน้ำ มีภาวะหัวใจล้มเหลว หลอดเลือดแดงแข็ง หรือมีภาวะแทรกซ้อนในโรคเบาหวาน
  • อาจมีเหตุสำคัญหรือโรคร้ายแรงนำไปสู่สภาวะของโรคกล้ามเนื้อสลาย (rhabdomyolysis) ซึ่งอาจจะมีอาการแสดงร่วม เช่น ปัสสาวะสีโค้ก อ่อนแรง ปวดกล้ามเนื้อ หากมีอาการดังกล่าว พบแพทย์ทันที
  • อาจเกิดจากภาวะ acromegaly, gigantism

ข้อควรทราบ

ค่าครีเอตินิน ในผู้ที่มีกล้ามเนื้อน้อยมาก เช่น ผู้สูงอายุบางราย จะมีค่าน้อยกว่าปกติ หรืออาจจะอยู่ในช่วงปกติ แต่ค่านั้นอาจจะไม่สามารถบ่งชี้การทำงานของไตชัดเจน ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาและใช้วิธีการวัดผลเพื่อประเมินสมรรถภาพของไตต่อไป ดังนั้นการวินิจฉัยว่าท่านเป็นโรคไตหรือไม่ และต้องจัดการอย่างไร ซึ่งต้องพิจารณาปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเสมอ

เอกสารอ้างอิง

  1. Creatinine. Lab Tests Online. American Association for Clinical Chemistry (AACC). Last modified: February 9, 2016. [cited in 22 January 2017]. Available from https://labtestsonline.org/understanding/analytes/creatinine/tab/test
  2. Creatinine-and-creatinine-clearance-blood-tests. WebMD. Medical Reference from Healthwise. Last Updated: June 14, 2015. [cited in 22 January 2017]. Available from http://www.webmd.com/a-to-z-guides/creatinine-and-creatinine-clearance-blood-tests
  3. Scr (Serum creatinine). Suphannika Prateepjarassaeng. Last modified: January 30, 2012. [cited in 22 January 2017]. Available from http://www.yaandyou.net/content-view.php?conid=539

 

ผู้เรียบเรียง: ภญ.ปานรดา นวลโสภาภณ

วันที่เรียบเรียง 24 มกราคม 2560