โรคเบาหวาน คืออะไร

 เบาหวาน 

บทนำ

          ในปัจจุบันโรคเบาหวานเป็นโรคหนึ่งในสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดความพิการและเสียชีวิตก่อนวัยอันควร นอกจากจะส่งผลกระทบต่อภาวะสุขภาพแล้ว ยังส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจอีกด้วย ดังนั้นการป้องกันไม่ให้เกิดโรคเบาหวาน การตรวจคัดกรองผู้ป่วยที่รวดเร็วและมีประสิทธิภาพ การรักษาและควบคุมโรคอย่างเหมาะสม รวมไปถึงการส่งเสริมให้ประชาชนมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคเบาหวานน่าจะเป็นหนทางแก้ไขปัญหาที่ดีที่สุด

โรคเบาหวานคืออะไร

          เบาหวาน หมายถึงภาวะที่ร่างกายไม่สามารถนำน้ำตาลที่ได้จากการรับประทานอาหารไปใช้ให้เกิดพลังงานได้อย่างเต็มที่ เกิดจากความผิดปกติของอินซูลิน ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่สร้างจากตับอ่อน มีหน้าที่นำน้ำตาลในเลือดเข้าไปในเซลล์ต่างๆของร่างกาย เพื่อใช้เป็นพลังงาน เมื่ออินซูลินทำงานผิดปกติ ส่งผลให้มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง และพบน้ำตาลขับออกมาทางปัสสาวะซึ่งเป็นที่มาของชื่อของโรค "เบาหวาน"

          โรคเบาหวานที่พบมี 2 ชนิดใหญ่ ๆ คือ

  1. เบาหวานชนิดพึ่งอินซูลิน (Insulin dependent diabetes mellitus; IDDM) เป็นภาวะที่ร่างกายมีการสร้างอินซูลินลดลง อาจเกิดจากเซลล์ของตับอ่อนมีความผิดปกติหรือเซลล์ถูกทําลายจากการติดเชื้อ โรคเบาหวานชนิดนี้มักพบในคนอายุน้อย

  2. เบาหวานชนิดไม่พึ่งอินซูลิน (Non-insulin dependent diabetes mellitus; NIDDM) เป็นภาวะที่ร่างกายมีการสร้างอินซูลิน แต่ตัวรับอินซูลิน (insulin receptor) ทํางานผิดปกติ ทําให้อินซูลินไม่ทํางาน เบาหวานชนิดนี้มีอาการเกิดขึ้นอย่างช้าๆ มักพบในคนที่มีอายุตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป และในคนอ้วนจะมีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะนี้

          สาเหตุอื่น ๆ ของการเกิดโรคเบาหวาน เช่น พันธุกรรม ความผิดปกติของฮอร์โมนอื่นที่มีผลควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด การขาดสารอาหารที่เรียกว่า ขาดโปรตีนและแคลอรีอย่างรุนแรง การดื่มสุรา การติดเชื้อไวรัส การมีโรคหลอดเลือด หรือการได้รับสารเคมีหรือยาบางชนิดก็อาจทำให้เกิดเบาหวานได้

อาการของโรคเบาหวานเป็นอย่างไร

ถ้าหากพบอาการดังต่อไปนี้ ควรปรึกษาแพทย์ และทำการตรวจคัดกรอง

  • ปัสสาวะมากขึ้นและบ่อยครั้งขึ้น

  • ปัสสาวะกลางคืนบ่อยขึ้น (ระหว่างช่วงเวลาที่เข้านอนแล้วจนถึงเวลาตื่นนอน)

  • หิวน้ำบ่อยและดื่มน้ำในปริมาณที่มากๆ

  • เหนื่อยง่ายไม่มีเรี่ยวแรง

  • น้ำหนักตัวลดโดยไม่ทราบสาเหตุ โดยเฉพาะถ้าหากน้ำหนักเคยมากมาก่อน

  • ติดเชื้อบ่อยกว่าปกติ เช่น ติดเชื้อทางผิวหนังและกระเพาะอาหาร

  • สายตาพร่า มองเห็นไม่ชัดเจน

  • เป็นแผลหายช้า

โดยเบาหวานชนิดที่ 2 อาจจะมีอาการเหล่านี้บางอย่าง หรืออาจไม่มีอาการเหล่านี้เลย

นพท.กฤษฎิ์พงษ์ ศิริสารศักดา

เรียบเรียงโดย นพ.ปณิธาน ประดับพงษา