โรคคางทูม

 โรคหู คอ จมูก 

          โรคคางทูมเกิดจาก การติดเชื้อไวรัสชนิดหนึ่ง มีชื่อเรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า mumps คางทูมเป็นโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส ทำให้เกิดการอักเสบของต่อมน้ำลาย เนื่องจากเป็นโรคติดต่อจึงมีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า epidemic parotitis

          ต่อมน้ำลายในร่างกายมีหลาย ต่อม ต่อมที่ถูกเชื้อไวรัสเล่นงานมาที่สุดคือ ต่อมพาโรติด (parotid) ซึ่งอยู่ตรงหน้าหูหรือแก้มส่วนบน ทำให้แก้มโย้ลงมาที่คาง อันเป็นที่มาของชื่อคางทูม อาจเป็นที่ต่อมน้ำลายข้างใดข้างหนึ่ง หรือทั้งสองข้าง หรืออาจเป็นที่ต่อมน้ำลายที่ใต้ลิ้น หรือที่ใต้ขากรรไกรก็ได้ ถ้ายิ่งเป็นมากต่อม อาการก็ยิ่งมาก พบมากในเด็กอายุ 6-10 ปี มักไม่พบในเด็กอายุต่ำกว่า 3 ปี และผู้ใหญ่อายุมากกว่า 40 ปี อาจพบระบาดได้เป็นครั้งคราว

สาเหตุ

          สาเหตุของโรคเกิดจากเชื้อ ไวรัสคางทูม ซึ่งเป็นเชื้อไวรัสในกลุ่มพารามิกโซไวรัส paramyxovirus เชื้อจะอยู่ในน้ำลายและเสมหะของผู้ป่วย ติดต่อได้ง่ายโดยการไอ จาม หรือหายใจรดกัน หรือโดยการสัมผัสถูกมือ หรือสิ่งของเครื่องใช้ เช่น ผ้าเช็ดหน้า ผ้าเช็ดตัว แก้วน้ำ จาน ชาม ที่แปดเปื้อนเชื้อ ลักษณะการแพร่เชื้อคล้ายกันกับไข้หวัด โดยทั่วไประยะฟักตัวของเชื้อไวรัสประมาณ 14 วัน หรือ 2 สัปดาห์ ช่วงระยะเวลาที่ผู้ป่วยสามารถแพร่เชื้อไวรัสคางทูม คือช่วง 3 วันก่อนมีอาการจนถึง 9 วันหลังจากอาการหายไป หรืออาจกล่าวได้ว่าผู้ป่วยสามารถแพร่กระจายโรคไปกับบุคคลอื่นได้ตั้งแต่ เริ่มมีอาการจนกระทั่งต่อมน้ำลายยุบบวมแล้ว

          เชื้อไวรัสคางทูมเป็นอาร์ เอ็นเอไวรัส สายเดี่ยว มีเปลือกหุ้ม ลักษณะเป็นเกลียวที่สมมาตร สาย RNA มีความยาว 16 - 18 kbp โปรตีนที่สำคัญของเชื้อไวรัส ได้แก่ nucleoprotein (NP), M protein ซึ่งเป็นโครงสร้างหลักของเปลือกหุ้ม, HN (haemagglutination and neuraminidase protein) และ F (fusion) protein ที่พัฒนาไปเป็นส่วนหนามของไวรัส ปัจจุบันพบว่าเชื้อไวรัสคางทุมมีเพียง serotype เดียวเท่านั้น แอนติเจนของเชื้อไวรัสคางทูมจะทำปฏิกิริยาข้ามพวกกับเชื้อ paramyxovirus

 

... Click อ่านรายละเอียดทั้งหมด ...