ก้อนที่ต่อมไทรอยด์

 ไทรอยด์ โรคระบบต่อมไร้ท่อและฮอร์โมน 

บทนำ

เวลาเราพบว่ามีก้อนที่บริเวณด้านหน้าลำคอและโตขึ้น มักจะได้ยินคนบอกว่าเป็นโรคไทรอยด์บ่อย ๆ แต่บางครั้งก็ได้ยินหมอบอกว่าเป็นคอหอยพอกบ้าง เนื้องอกไทรอยด์บ้าง เลยไม่รู้ว่าเป็นโรคไทรอยด์ หรือเป็นโรคอื่นกันแน่

อันที่จริงไทรอยด์เป็นชื่อของอวัยวะ ขณะที่คอพอก เนื้องอก หรือมะเร็งเป็นชื่อโรค บังเอิญมีโรคบางโรคที่มีชื่อของไทรอยด์เข้าไปปนอยู่ เช่น โรคไทรอยด์เป็นพิษ เลยทำให้บางครั้งเกิดความสับสนว่าไทรอยด์เป็นชื่อโรค การจะบอกว่าใครซักคนเป็นโรคของต่อมไทรอยด์ จะต้องวินิจฉัยให้แน่ชัดว่าเป็นโรคอะไรของต่อมไทรอยด์ เพื่อให้การรักษาที่ถูกต้อง

 

 

รู้ได้อย่างไรว่าเป็นก้อนที่ต่อมไทรอยด์

ต่อมไทรอยด์ เป็นต่อมที่อยู่ด้านหน้าลำคอ เมื่อผิดปกติจะโตขึ้น และเห็นเป็นก้อน บางครั้งก็เห็นเป็นก้อนเดี่ยวๆ บางครั้ง ก็โตเป็นลักษณะหลาย ๆ ก้อนติดกัน แต่ที่สำคัญคือ ก้อนที่เกิดบนต่อมไทรอยด์ จะขยับเคลื่อนขึ้น-ลง เวลาเรากลืนน้ำลาย

 

 

ไทรอยด์เป็นพิษ และไม่เป็นพิษ

เมื่อพบว่าต่อมไทรอยด์มีขนาดโตขึ้น อาจสันนิษฐานเบื้องต้นว่าน่าจะเป็นโรคอยู่ 2 กลุ่มใหญ่คือ กลุ่มที่เป็นพิษ และ ไม่เป็นพิษ

ไทรอยด์เป็นพิษ เป็นภาวะหรือโรคที่เกิดจากการทำงานของต่อมไทรอยด์ผิดปกติ คือต่อมไทรอยด์มีการทำงานมากเกินไป มีการสร้างฮอร์โมนจากต่อมไทรอยด์มากผิดปกติ ทำให้การทำงานของระบบต่าง ๆ ในร่างกายผิดปกติตามไปด้วย อาการที่พบคือ ใจสั่น หงุดหงิด ขี้ร้อน เหงื่อออกง่าย กินจุแต่น้ำหนักไม่เพิ่มหรือกลับผมลง บางคนมีผิวค่อนข้างชื้น บางคนมีอาการท้องเสีย ส่วนบางคนก็ตาโปนออก เป็นต้น ในกรณีที่ต่อมไทรอยด์ไม่เป็นพิษ จะไม่มีอาการดังกล่าว พบแต่ต่อมไทรอยด์ที่โตขึ้นเท่านั้น

มีความเข้าใจผิดและสับสนเสมอระหว่างไทรอยด์เป็นพิษกับมะเร็งไทรอยด์ ไทรอยด์เป็นพิษไม่ใช่มะเร็ง และมักจะพบว่าคนที่มีภาวะไทรอยด์เป็นพิษไม่ค่อยเป็นมะเร็งไทรอยด์

 

 

ก้อนที่ไทรอยด์ เป็นโรคอะไรได้บ้าง

ความผิดปกติที่ต่อมไทรอยด์ที่พบได้ค่อนข้างบ่อยกว่ากลุ่มอื่น คือ มีก้อนที่เจริญผิดปกติที่ต่อมไทรอยด์เพียงก้อนเดียว ซึ่งเป็นโรคต่าง ๆ ได้หลายชนิด และหนึ่งในนั้น มีมะเร็งของต่อมไทรอยด์รวมอยู่ด้วย จึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่แพทย์จะต้องให้การวินิจฉัย แยกโรค เพื่อวางแผนการรักษาที่ถูกต้องเหมาะสมต่อไป

 

 

ผู้ป่วยที่มี ก้อนที่ต่อมไทรอยด์เพียงก้อนเดียว อาจเป็นโรคต่างๆ ได้ดังนี้

หากก้อนที่ต่อมไทรอยด์ เป็นมะเร็งจะ มีอาการอย่างไร

มะเร็งไทรอยด์ เป็นโรคที่มีการเปลี่ยนแปลงของเซลล์ในต่อมไทรอยด์ กลายเป็นเนื้อร้าย ซึ่งมะเร็งไทรอยด์มักจะเริ่มเป็นก้อนเฉย ๆ ที่บริเวณต่อมไทรอยด์ (ด้านหน้าลำคอ) ต่อมาก้อนจะโตขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อโตมากขึ้น อาจมีการแพร่กระจายของโรคมะเร็งเกิดเป็นก้อนขึ้นที่ด้านข้างลำคอ (ต่อมน้ำเหลือง) หรือมีก้อนตามตัวที่ส่วนอื่น ๆ ของร่างกายได้ เช่น ศีรษะ ซี่โครง สะโพก ฯลฯ บางคนอาจมีอาการเสียงแหบ หรือก้อนใหญ่ขึ้นจนหายใจไม่สะดวก

 

 

รู้ได้อย่างไรว่าเป็นมะเร็งไทรอยด์ หรือไม่

มะเร็งไทรอยด์ เมื่อเป็นน้อย ๆ มักไม่มีอาการผิดปกติอื่น ๆ นอกจากก้อนที่ต่อมไทรอยด์ ดังนั้น เมื่อพบก้อนที่บริเวณด้านหน้าลำคอ ที่เคลื่อนขึ้น-ลง ตามการกลืนน้ำลาย ควรพบแพทย์ แพทย์จะทำการใช้เข็มขนาดเล็กเจาะเซลล์จากต่อมไทรอยด์มาตรวจ (fine needle aspiration) ซึ่งสามารถช่วยในการวินิจฉัยโรคได้ วิธีนี้มีความแม่นยำ ประมาณ 80% แต่หากการเจาะเซลล์เพื่อตรวจไม่พบเซลล์มะเร็ง ก็อาจเป็นเนื้องอกของต่อมไทรอยด์ หรือ คอหอยพอกได้ ในกรณีดังกล่าว แพทย์มักจะให้ยาเพื่อรักษาโรคคอหอยพอก และ นัดมาตรวจซ้ำ ในกรณีที่เป็นคอพอก ก้อนที่ต่อมไทรอยด์จะมีขนาดเล็กลง และ หายได้ในที่สุด แต่หากก้อนนั้นไม่หาย ก็ควรจะคิดถึงโรคอื่น ๆ เช่น เนื้องอก หรือ มะเร็งต่อมไทรอยด์ ในกรณีนี้ แพทย์มักจะแนะนำให้ทำการผ่าตัดครับ